• Spring naar de hoofdnavigatie
  • Door naar de hoofd inhoud
Bouwen aan de Bibliotheek van de Toekomst

Bouwen aan de Bibliotheek van de Toekomst

Wij bouwen aan de bibliotheek van de toekomst. Doe je mee?

  • Home
  • Over Ons
  • Boekbot
  • AI in de Bibliotheek
  • Blog
  • Toolkit
    • voor communicatie professionals
  • Contact
  • English
  • Show Search
Hide Search

Leer

Achter de schermen bij Boekbot

Babette Bosmans · 7 juni 2026 · Reageer

Verschillende mensen van de samenwerkende bibliotheken werken samen aan innovaties als Boekbot. Eén van hen is ICT-adviseur Ruud Slaats. Hij vertelt meer over het project en de ontwikkelingen achter de schermen, zoals de koppeling naar het nieuwe gemeenschappelijk bibliotheeksysteem (WISE).

Kun je wat meer vertellen over jouw rol binnen de Bibliotheek van de Toekomst?
‘Mijn rol ligt vooral bij digitale ontwikkeling en innovatie. Ik kijk hoe we nieuwe toepassingen, zoals Boekbot, zo kunnen inzetten dat ze echt iets toevoegen voor de gebruiker. Niet de techniek staat centraal, maar de klantreis: hoe vinden mensen sneller een boek, krijgen ze beter advies en wordt de bibliotheek toegankelijker? Daarbij denk ik ook mee over opschalen en samenwerken, zodat innovaties niet tijdelijk blijven maar duurzaam onderdeel worden van de bibliotheek. In eerste instantie was Boekbot vooral gericht op jongeren, maar inmiddels zien we dat een veel bredere doelgroep ermee werkt. Dat vraagt om doorontwikkeling en verbreding.’

Je houdt je onder andere bezig met de koppeling van Boekbot naar het nieuwe bibliotheeksysteem WISE. Waarom is dat zo’n belangrijke ontwikkeling?
‘Die koppeling is belangrijk omdat we daarmee de klantreis een stuk eenvoudiger maken. Nu zitten er nog veel stappen tussen een boekadvies en het daadwerkelijk reserveren, maar door Boekbot te verbinden met het gemeenschappelijk bibliotheeksysteem dat er binnenkort aankomt kunnen we die stappen verminderen. Je krijgt dan niet alleen een aanbeveling, maar ziet ook meteen waar een boek beschikbaar is. Je kunt het meteen reserveren of ophalen bij de bibliotheek. Uiteindelijk helpt dat om de bibliotheek gebruiksvriendelijker en persoonlijker te maken, omdat we beter kunnen aansluiten op wat iemand zoekt en waar iemand lid is.’

Waarom zijn dit soort innovaties belangrijk volgens jou?
‘Als je mij vraagt wat er zo bijzonder is aan Boekbot, vergelijk ik het vaak met andere vormen van AI. Het grootste verschil is dat Boekbot een Nederlands systeem is, onafhankelijk van big tech. Dat zorgt voor meer vertrouwen bij gebruikers, omdat we transparant omgaan met data en zelf de regie houden. Daarnaast kan Boekbot advies geven op basis van de eigen bibliotheekcollectie en lokale bronnen. Juist dat maatwerk en die betrouwbaarheid maken dit soort innovaties waardevol.’

Als je vijf jaar vooruitkijkt, waar staat de bibliotheek dan?
‘Mijn ambitie is groot. Als ik vijf jaar vooruitkijk, zie ik een bibliotheek waarin AI-toepassingen zoals Boekbot, of misschien inmiddels Biebbot, veel verder zijn doorontwikkeld. Denk aan meer interactie via spraak, gebruik op verschillende apparaten en koppelingen met systemen die mensen thuis al hebben. Door meer bronnen te koppelen kan zo’n assistent uitgroeien tot een schat aan informatie voor de stad: die geeft niet alleen boekenadvies, maar adviseert ook over trainingen, workshops en evenementen die passen bij iemands vraag of interesse.’

Hoe wil jij deze toekomstvisie bereiken?
‘Dit soort innovaties slaagt alleen door goede samenwerking. We hebben korte lijnen met projectleiders, leveranciers en partners, en maken duidelijke afspraken zodat we snel kunnen schakelen. Juist dat onderlinge vertrouwen maakt het mogelijk om stappen te zetten en te blijven doorontwikkelen. Zo is Boekbot ontstaan, en die samenwerking vormt ook de basis voor wat er nog kan volgen.’

Fontys-studenten presenteren Biebbot-onderzoek op AI & Data Event

Karin · 27 november 2025 · Reageer

In de dynamische setting van het Fontys Innovation Lab in Eindhoven vond op 21 november het Fall 2025 AI & Data Event plaats. Dit evenement bood een podium aan studenten van verschillende AI- en datasemesters om de projecten te presenteren die zij in opdracht van externe organisaties en bedrijven uitvoeren. Voor ons was het een bijzonder moment, want het team van Fontys AI for Society-studenten dat in opdracht van Bouwen aan de Bibliotheek van de Toekomst aan de slag is, deelde hun onderzoek rond Biebbot, een gloednieuwe AI-tool die verder gaat dan Boekbot.

Wat is Biebbot?

Biebbot is ontwikkeld als een veelzijdige AI-assistent die niet alleen boekaanbevelingen doet, maar ook helpt bij het vinden van activiteiten en evenementen bij Bibliotheken in de Brainportregio. Biebbot is momenteel een zogenaamd proof of concept, een werkende versie waarmee we onderzoek kunnen doen naar zowel de technologie als gebruikersbehoeften. Op het evenement vertelden de studenten hoe ze tijdens Dutch Design Week gebruikersonderzoek hebben gedaan om te begrijpen hoe Biebbot wordt ontvangen en welke functionaliteiten het meest gewaardeerd worden.

Het evenement: AI & Data Event

Het AI & Data Event was een bruisende middag vol inspiratie en feedback. Naast de project presentaties van de studententeams was er volop ruimte voor gesprekken en een AI BreakTalk. ‘Ons’ studententeam deelde hun bevindingen op de informatiemarkt en in gingen in gesprek met bezoekers. Hun onderzoek loopt door tot het einde van het semester, waarna ze een uitgebreid adviesrapport zullen opleveren.

Vooruitblik

Met de input van de studenten gaan we Biebbot verder vormgeven. Het is fantastisch om te zien hoe jonge talenten bijdragen aan de Bibliotheek van de Toekomst en hoe we samen innoveren om onze diensten nog relevanter te maken.

Beleef de Bibliotheek van de Toekomst tijdens DDW!

Karin · 18 september 2025 ·

Tijdens Dutch Design Week, van 18 t/m 26 oktober, nodigen we je graag uit voor onze expositie in Co-Lab (Plug in City, Strijp-S) in Eindhoven.

Morgen is niet iets wat komt, maar waar we middenin staan. In de Brainportregio bouwen we vandaag aan de Bibliotheek van de Toekomst: toegankelijk, menselijk en inclusief. We onderzoeken hoe digitale en fysieke werelden samenkomen, en welke belangrijke rol de bibliotheek daarin speelt. Hoe leren we? Hoe vinden we informatie? En hoe blijft de bibliotheek een plek om elkaar te ontmoeten? Samen met jongeren en organisaties uit de regio werken we hier het hele jaar aan. Tijdens de DDW kun je dit ervaren via bijzondere projecten, waaronder een voorproefje van Biebbot.

Kom je langs? We gaan graag met je in gesprek en zijn benieuwd naar jouw ideeën over de Bibliotheek van de Toekomst.

Naast de expositie is er ook een bijeenkomst op 22 oktober. Lees er meer over en meld je eenvoudig aan via de Register-knop!

Mirthe: ‘Boekbot bracht mijn leesplezier terug’

Karin · 17 september 2025 ·

Vroeger was Mirthe van Wijngaarden (24) een echt leesmonster. ‘Elke week was ik in de bibliotheek te vinden. Maar op de middelbare school moest ik zóveel boeken lezen dat mijn plezier een beetje verdween. En tijdens mijn studententijd had ik het gevoel dat ik er geen tijd meer voor had.’

Toen Mirthe dit jaar een langere reis ging maken, besloot ze het anders aan te
pakken. ‘Ik wilde één boek meenemen waarvan ik zeker wist dat het bij mij paste.
Mijn koffer was al zwaar genoeg, dus meerdere boeken meenemen zag ik niet zitten.’

Advies van Boekbot

Daar kwam Boekbot om de hoek kijken. Mirthe typte in: ‘Ik zoek een spannend fictief boek dat zich afspeelt in Costa Rica.’

Het advies was raak. ‘Boekbot raadde me een bestseller aan die zich precies daar
afspeelde. Supercool om een boek te lezen dat zich afspeelde op de plek waar ik zelf op vakantie was. Ik heb het in één ruk uitgelezen.’

Nieuwe reis, nieuw verhaal

De ervaring smaakte naar meer. ‘Voor mijn volgende reis naar Portugal heb ik
Boekbot opnieuw om advies gevraagd. Ik kijk er nu al naar uit om dáár in mijn
volgende verhaal te duiken.’

Benieuwd hoe Boekbot jou kan verrassen?

Start je gesprek met Boekbot in gewone taal en ontdek jouw volgende verhaal.

Probeer Boekbot zelf

TU/e onderzoeker maakt AI in bibliotheken transparant en uitlegbaar

Wanda · 21 juli 2025 · Reageer

Tiffany Matej onderzoeker TU/e

Hoe krijg je een échte klik tussen mens en machine? Die vraag staat centraal in het onderzoek van Tiffany Matej Hrkalovic, de nieuwste aanwinst in ons Boekbot-team. Als postdoctoraal onderzoeker gaat zij het komende jaar onderzoeken hoe we de interactie tussen bibliotheekbezoekers en onze AI-assistent kunnen verbeteren. Maar wie is Tiffany eigenlijk, en wat gaat zij precies doen voor de Bibliotheek van de Toekomst?

Expert in mens-machine interactie

Tiffany is niet zomaar een onderzoeker. Met een achtergrond in psychologie en cognitiewetenschappen (gestudeerd aan de Universiteit van Zagreb en de Universiteit van Amsterdam) brengt ze een unieke combinatie van kennis mee. Ze promoveerde cum laude via het Hybrid Intelligence Centre, een samenwerking tussen de Vrije Universiteit Amsterdam en TU Delft.

Wat haar onderzoek bijzonder maakt? Tiffany kijkt niet alleen naar hoe AI technisch werkt, maar vooral naar hoe mensen en AI samenwerken:

Mijn onderzoek combineert sociale psychologie, cognitiewetenschappen en informatica om te onderzoeken hoe mensen beslissingen nemen in sociale interacties. Dit helpt bij het bouwen van sociaal intelligente systemen die menselijke interactie ondersteunen.

Boekbot als sociaal wezen?

Een van de eerste vragen die Tiffany gaat onderzoeken is verrassend fundamenteel: moet Boekbot eigenlijk wel een “persoonlijkheid” hebben? En zo ja, welke dan?

📌 De hamvraag: “Hoe kan de persoonlijkheid van BoekBot worden vormgegeven, zodanig dat gebruikers realistische verwachtingen vormen over de mogelijkheden én beperkingen van het systeem?”

In een recent gesprek met ons team legde Tiffany uit dat hier een interessant wetenschappelijk dilemma achter schuilt:

✅ Pro-persoonlijkheid: Mensen bouwen makkelijker een relatie op met systemen die menselijke eigenschappen hebben ✅ Contra-persoonlijkheid: Te veel menselijke eigenschappen kunnen onrealistische verwachtingen wekken

Dit is meer dan een theoretische discussie. Het raakt aan fundamentele vragen over AI-literacy: begrijpen mensen wat AI wel en niet kan? En hoe beïnvloedt de “verpakking” van AI die verwachtingen?

Wat gaat Tiffany precies doen?

Het komende jaar gaat Tiffany onderzoeken hoe verschillende gebruikersgroepen met Boekbot omgaan. Ze kijkt daarbij naar drie belangrijke aspecten:

  1. Gebruikerservaring: Wat maakt de interactie met Boekbot prettig en waardevol?
  2. Transparantie: Hoe kunnen we de werking van de AI begrijpelijker maken?
  3. AI-geletterdheid: Hoe helpen we gebruikers beter te begrijpen wat AI is en doet?

Concreet betekent dit dat Tiffany verschillende versies van Boekbot gaat testen:

  • Een neutrale, tool-gerichte beschrijving van Boekbot
  • Een versie met meer persoonlijkheid als “boekencompagnon”

De resultaten hiervan worden gebruikt om Boekbot te optimaliseren voor de officiële lancering tijdens de Dutch Design Week later dit jaar.

Waarom dit onderzoek belangrijk is

Voor bibliotheken is dit onderzoek van erg belangrijk. AI-systemen zoals en Boekbot en straks Biebbot veranderen hoe mensen informatie zoeken en vinden. Als publieke instellingen die staan voor betrouwbare informatie, moeten bibliotheken vooroplopen in het verantwoord inzetten van deze technologie.

Tiffany verwoordt haar missie zo:

Mijn doel is om de kloof te overbruggen tussen technologisch ontwerp en gebruikersbehoeften. Uiteindelijk wil dit werk een meer inclusieve, samenwerkende en geletterde relatie tussen gebruikers en AI bevorderen, terwijl het de manieren verrijkt waarop mensen boeken vinden via het bibliotheeksysteem.

De wetenschap achter Boekbot

Het onderzoek van Tiffany is onderdeel van het onderzoeksproject waarin de Brainport-bibliotheken samenwerken met de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e), de Jheronimus Academy of Data Science (JADS) en Datacation. Dit project wordt gefinancierd door de subsidie van het SIDN Fonds en Topsector ICT, zoals we eerder al meldden.

Tiffany’s officiële startdatum is augustus 2025, maar ze is nu al betrokken bij de voorbereidingen.

Wil je op de hoogte blijven van de voortgang?
Volg ons op biebvandetoekomst.nl

  • « Ga naar Vorige pagina
  • Pagina 1
  • Pagina 2
  • Pagina 3
  • Pagina 4
  • Interim pagina's zijn weggelaten …
  • Pagina 6
  • Ga naar Volgende pagina »

Neem contact met ons op en bouw mee!

Copyright © 2026 · Log in